DOLAR 18,1532 0.05%
EURO 18,1894 0.45%
ALTIN 1.024,630,31
BITCOIN 3909021,17%
İstanbul
24°

HAFİF YAĞMUR

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Türk isminin geçtiği birinci eser! İlteriş Kutluğ Kağan yazıtı bulundu

Türk isminin geçtiği birinci eser! İlteriş Kutluğ Kağan yazıtı bulundu

on

ABONE OL
Ağustos 25, 2022 08:00
Türk isminin geçtiği birinci eser! İlteriş Kutluğ Kağan yazıtı bulundu
0

BEĞENDİM

ABONE OL

ULUSLARARASI Türk Akademisi ve Moğolistan Arkeoloji Enstitüsü, Moğolistan’ın Ötüken bölgesindeki Nomgon Ovası’nda buldukları yazıtların Kültekin ve Bilge Kağan’ın babası olan İkinci Göktürk Devleti kurucusu İlteriş Kutluğ Kağan’a ilişkin olduğunu açıkladı.

KURGANDAKİ HAZİNE

Uluslararası Türk Akademisi ile Moğolistan Arkeoloji Enstitüsü’nden biliminsanları 2016’da Nomgon Ovası’nda yüzey araştırmalarına başladı. Bölgenin İkinci Göktürk Devleti’nin kurucusu olan İlteriş Kutluğ Kağan’ın tüm Türk uzunluklarını topladığı yer olduğuna inanılıyordu. Evvel üzerine 19 Türk uzunluğunun tamgalarının kazındığı bir bengü taşı keşfedildi. Akabinde çok sayıda heykel ve elinde ant kadehi bulunan Türk beyefendilerine ilişkin heykeller ortaya çıktı. Pandemi nedeniyle orta verilen ve Temmuz 2022’de yine başlatılan çalışmalarda, yaklaşık 250 metrekarelik bir kurganda yapılan hafriyatta dev bir külliye keşfedildi.

4 SÖZ ÇÖZÜLDÜ

Külliyede ibadet yeri olduğu tespit edilen alanda ise, üzerinde iki yüzünde Türkçe ve bir yüzünde Soğdca yazılar bulunan bir taş ile kaplumbağa biçimindeki temeli bulundu. Bilim insanları taşın üzerindeki metinde “Tanrı”, “Türk”, “Kutluk”, “Tümen” üzere bir dizi söz tespit etti. Yazıtın İkinci Göktürk Kağanlığı’nı yine canlandıran Kültegin ve Bilge Kağan’ın babası İlteriş Kutluk Kağan ismine dikildiği sonucuna varıldı. Keşifle ‘Türk’ isminin birinci defa geçtiği var sayılan Orhun Anıtları’ndan daha eski bir Türk anıtı bulunmuş oldu.

UNESCO’YA TANITILACAK

Türk Akademisi Lideri Darhan Kıdıralı, iki yüzünde 12 satırlık eski Türk yazısı, üçüncü yüzünde ise eski Soğd yazısı bulunan anıttaki “Tanrı”, “Türk”, “Kutluk” ve “Tümen” sözlerini okuduklarını söyledi. Kıdıralı, Hürriyet’e şu bilgileri verdi: “Orhun Yazıtları çok değerlidir lakin bu yazıt da büyük kıymete sahiptir. Bizim yazı tarihimizi daha ileri götürmektedir. Ek olarak Türk sözü birinci kere Türk biliminsanlarınca keşfedilmiştir. Biz akademiye üye ülkelerimizde bunun (keşfin) bilimsel tanıtımını yapacağız. Ayrıyeten UNESCO’da da bunun bir tanıtımını yapmayı düşünüyoruz. Bu hepimizin tarihine ışık tutacak ortak ve pahalı bir buluştur.”

KİMDİR?

İlteriş Kutluğ Kağan, Çin’de doğup büyüdü. 681 yılında 17 arkadaşı ile Türk devletini yine kurmak için harekete geçti. Birçok kavmi tek bayrak altında toplayarak Çin’e karşı isyan etti. 682 yılında Göktürk Devleti’ni ikinci sefer kurarak ülkenin başına geçti. Hiçbir savaşta mağlubiyete uğramadığı rivayet ediliyor.

BİLİMİNSANLARI ‘ÇOK KIYMETLİ BİR KEŞİF’

Prof. Dr. Ahmet Taşağıl: Türk dünyası ve Türk tarihi açısından çok kıymetli bir keşif. Kültigin ve Bilge Kağan yazıtları kadar değerli bir keşif olabilir.

Doç. Dr. Elvin Yıldırım: Kutlu olsun. Milletlerarası Türk Akademisi ile Moğolistan Arkeoloji Enstitüsü’nü kutluyoruz.

Prof. Dr. Kürşad Kuvvetli: Türk tarihi için kıymetli buluş. “Türk” ve “Tengri” sözleri var. Yazıt bu tarafıyla Türk isminin geçtiği birinci eser olacak. İyi olsun.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK , GDPR ve CCPA kapsamında toplanıp işlenir. Detaylı bilgi almak için Veri Politikamızı / Aydınlatma Metnimizi inceleyebilirsiniz. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.